"At How Many Lux...?" Onomatopee (Eindhoven) research project 67

Sytze werkte als redacteur/vertaler aan “At How Many Lux…?”. Dit is de catalogus van een gelijknamige tentoonstelling in Onomatopee, een kunstruimte in Eindhoven die zichzelf omschrijft als een ‘instituut voor reflectie en communicatie’. Voor Sytze was het een mooie klus om de tekst voor de catalogus zo toegankelijk en tegelijk zo overtuigend mogelijk te maken. “At How Many Lux…?” was een tentoonstelling tijdens het Eindhovense Glow lichtkunst festival 2011, onder het motto “Light is cast upon the relationship between the individual and the systems that give shape to our modern life. How do artists navigate through society’s twilight zones?” In hun tekst voor de catalogus hadden de conservatoren een elftal zeer uiteenlopende kunstenaars samengebracht.

Puzzel: hoe vertaal je rood?

Tijdens het vertalen ( de catalogus was deels in het Duits geschreven) en redigeren doken de meest uiteenlopende vragen en puzzels op. Eén voorbeeld: een Duits kunstenaarsduo waarvan werk was opgenomen, noemt zich “p.t.t. red”. Wat is dat? Moet je die naam vertalen? PTT rood is namelijk een specifieke kleur, ook aangeduid als PMS 485 (PMS = Pantone Matching System),

PMS-485

een kleur die in de jaren ’80 deel uitmaakte van de huisstijl van de PTT. De kleur stond toen bekend als ‘brievenbusrood’. Die huisstijl is ontworpen door de  ontwerpbureaus Total Design en Studio Dumbar, die een internationale reputatie hebben. Zouden die twee Duitsers daarnaar willen verwijzen? Nee: uiteindelijk bleek dat zij met “p.t.t. red” verwijzen naar de Amerikaanse uitdrukking “paint the town red”, “aan de zwier gaan, de bloemetjes buiten zetten”. Is dat meteen duidelijk voor een lezer? Nee. Is het relevant om hun werk te begrijpen? Ja, in dit geval wel, want de kunstenaars werken met projecties van rood licht. Wat doen we er dan mee? Uiteindelijk is – in overleg met de curators van de tentoonstelling –  “paint the town red” met de Nederlandse vertaling erbij in de tekst van de catalogus opgenomen, en “PTT rood”, om verwarring uit te sluiten, in een voetnoot.